Karta graficzna – Wikipedia, wolna encyklopedia

Karta graficzna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Karta graficzna Riva 128 firmy NVIDIA
Procesor graficzny karty 6600GT
Jedna z kart Nvidia – GeForce 8800 GTS

Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera generująca sygnał dla ekranu monitora. Podstawowym zadaniem karty graficznej jest odbiór i przetwarzanie otrzymywanych od komputera informacji o obrazie oraz odpowiednie wyświetlanie tegoż obrazu za pośrednictwem monitora.

Podzespół ten jest też nazywany terminem karta VGA. Określenie to jest poprawne, choć nieco anachroniczne.

Spis treści

edytuj Historia

Pierwsze karty graficzne potrafiły jedynie wyświetlać znaki alfabetu łacińskiego ze zdefiniowanego w pamięci karty generatora znaków – tryb tekstowy.

Kolejna generacja kart graficznych potrafiła już wyświetlać w odpowiednim kolorze poszczególne punkty (piksele) – tryb graficzny.

Nowoczesne procesory graficzne udostępniają wiele funkcji ułatwiających i przyśpieszających pracę programów. Możliwe jest narysowanie odcinka, trójkąta, wieloboku, wypełnienie ich zadanym kolorem lub wzorem, tzw. akceleracja 2D.

Większość kart na rynku posiada również wbudowane funkcje ułatwiające tworzenie obrazu przestrzeni trójwymiarowej, tzw. akceleracja 3D. Niektóre posiadają zaawansowane algorytmy potrafiące na przykład wybrać tylko widoczne na ekranie elementy z przestrzeni.

edytuj Typy

Wyróżniamy dwa typy GPU:

Przystosowane do pracy jako oddzielne karty graficzne:

Zintegrowane z mostkiem północnym:

W komputerach PC karty graficzne są najczęściej niezintegrowane z płytą główną (jest możliwa ich wymiana). Wadą kart zintegrowanych jest niemożność ich wymiany oraz znacznie słabsze wyniki w porównaniu z kartami niezintegrowanymi (spowodowane jest to m.in. koniecznością umieszczenia karty zintegrowanej na płycie głównej, a nie jako kartę rozszerzeń, a co za tym idzie - znaczne jej zmniejszenie).

edytuj Historyczne różnice w terminologii

Wraz z pojawieniem się kart Voodoo firmy 3dfx, które znacznie przyspieszały wyświetlanie grafiki trójwymiarowej, pojawił się termin akcelerator graficzny. Karty te wymagały bowiem obecności w komputerze zwykłej karty graficznej.

Pozostali producenci zdecydowali się na integrację akceleratorów grafiki trójwymiarowej z samymi kartami graficznymi, podobnie jak to miało miejsce z akceleratorami grafiki dwuwymiarowej. Później także firma 3dfx zdecydowała się zintegrować swoje akceleratory z kartami graficznymi.

edytuj Funkcje

Najważniejsze funkcje współczesnych akceleratorów graficznych to:

Poza tym karty graficzne oferują inne sprzętowe efekty, jak mgła, przezroczystość (dodatkowy kanał Alpha).

edytuj Budowa karty graficznej

Większość kart graficznych (i wszystkie współczesne) składają się z następujących elementów:

  • Procesor graficzny (GPU) – odpowiedzialny za generowanie obrazu w pamięci obrazu
  • Pamięć obrazu – VideoRAM, bufor ramki (ang. framebuffer) – przechowuje cyfrowe dane o obrazie
  • Pamięć ROM – pamięć przechowująca dane (np. dane generatora znaków) lub firmware karty graficznej, obecnie realizowana jako pamięć flash EEPROM
  • DAC (ang. Digital-to-Analog Converter) przetwornik cyfrowo-analogowy – odpowiedzialny za przekształcenie cyfrowych danych z pamięci obrazu na sygnał sterujący dla monitora analogowego; w przypadku kart wyłącznie z wyjściem cyfrowym DAC nie ma zastosowania.
  • Interfejs do systemu komputerowego – umożliwia wymianę danych i sterowanie kartą graficzną – zazwyczaj PCI, AGP, PCI-Express
  • Interfejs na slocie karty graficznej – zazwyczaj P&D, DFP, VGA, DVI, HDMI, DisplayPort

Wiele z kart graficznych posiada także:

  • Framegrabber – układ zamieniający zewnętrzny, analogowy sygnał wideo na postać cyfrową (tylko w kartach posiadających przechwytywanie obrazu)
  • Procesor wideo – układ wspomagający dekodowanie i przetwarzanie strumieniowych danych wideo; w najnowszych konstrukcjach zintegrowany z procesorem graficznym.

edytuj Układ chłodzenia

Większość kart graficznych do poprawnego działania potrzebuje układu chłodzenia. Najwięcej ciepła wytwarza GPU dlatego montuje się na nie same radiatory (chłodzenie pasywne) bądź z wiatrakiem lub turbiną (chłodzenie aktywne) która używana jest w chłodzeniach referencyjnych. Jej plusem jest to, że ogrzane powietrze jest wypuszczane po za obudowę komputera ponieważ radiator jest zabudowany plastikową obudową. Jest wydajna przy wyższych obrotach co wiąże się z dużym hałasem. Firma NVIDIA na procesor graficzny nakłada IHS czyli aluminiową osłonę mającą na celu lepsze rozpraszanie ciepła oraz chronić procesor przed uszkodzeniami. Następnym elementem wydzielającym ciepło są pamięć RAM karty graficznej. Często chłodzi je ten sam radiator co GPU. W starszych modelach kart pamięci nie posiadają dodatkowego chłodzenia. Na nowszych kartach posiadających dodatkowe złącza PCIe 6 pin lub 8 montowane są radiatory na sekcje zasilania. Jest ona chłodzona pasywnie. W radiatorach coraz częściej dodatkowo są montowane Heat pipe dla poprawienia wydajności układu chłodzenia. Nowsze karty graficzne NVIDII wydzielają więcej ciepła niż karty firmy AMD. Na referencyjnym chłodzeniu temperatura GPU waha się od około 40 - 100 stopni. Możliwa jest wymiana radiatora standardowego na chłodzenie wodne bądź inny, większy, bardziej wydajny radiator co podniesie karcie podatność na overclocking.

edytuj Producenci

Firmy produkujące karty graficzne to między innymi:

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
Karta graficzna
p • d • e
Części składowe komputera klasy PC
Niezbędne elementy składowe
Jednostka centralna
Peryferia wewnętrzne
Peryferia zewnętrzne


Aby stać się hakerem trzeba posiadać ogromną wiedzę, potencjał i intuicję. Przeciętny haker spędza przed komputerem nawet 20. Godzin na dobę ! Niestety ilość materiału jaką trzeba się nauczyć,a przede wszystkim zrozumieć jest tak olbrzymia, że jest to jedyny sposób na zdobycie wiedzy pozwalającej na przemierzanie bezdroży sieci niczym cienie.

Trudno wyobrazić sobie jak wielu poświęceń i wyrzeczeń musi dokonać człowiek, który chce zostać najlepszy w tym co robi. Haker nie uczy się na pamięć sekwencji i zachowań systemu. On zna je tak dokładnie że czasem zaczyna rozumieć język komputera.

Od czego zacząć ? Od nauki programowania oraz czytania artykułów, poznawania terminów i pojęć. Polecam zacząć od nauki HTMLa. Dzięki niemu zostaniesz wprowadzony do programowania i będziesz mógł sobie wybrać dalszy etap rozwoju poprzez wybór języka. Jeśli jesteś ambitniejszy zacznij od strukturalnego prostego języka jakim jest Pascal. W sieci znajdziesz wiele kursów. Jest wiele stron poświęconych Hackingowi jak strona www.mhaker.pl. Pamiętaj że musisz wiele ćwiczyć oraz czytać artykułów. Reszta przyjdzie sama – zobaczysz ;) Wszystko opisałem lakonicznie ale wystarczy by wprowadzić cię w temat. Pamiętaj, że bycie hakerem wymaga cierpliwości ! Powodzenia.